Định nghĩa
Táo bón là một vấn đề tiêu hóa thông thường. Những người táo bón không thường xuyên đi tiêu, đi phân cứng hoặc căng thẳng trong quá trình đi tiêu.
Tần số coi là bình thường cho đi tiêu rất khác nhau. Tuy nhiên, nhìn chung có lẽ đang gặp táo bón nếu ít hơn ba lần một tuần, phân cứng và khô. Thông tin về
bệnh trĩ có mấy giai đoạn.
May mắn thay, hầu hết các trường hợp táo bón là tạm thời. Thay đổi lối sống đơn giản, chẳng hạn như tập thể dục nhiều hơn và ăn chế độ ăn uống nhiều chất xơ có thể về hướng xóa giảm táo bón. Táo bón cũng có thể được điều trị bằng thuốc nhuận tràng bán không cần toa.
Các triệu chứng
Không đi tiêu mỗi ngày không có nghĩa là đang táo bón. Tuy nhiên có thể sẽ có táo bón, nếu gặp hai trong số những dấu hiệu hoặc triệu chứng sau đây:
- Ít hơn ba lần đi tiêu một tuần
- Phân cứng.
- Căng thẳng quá mức trong các lần đi tiêu.
- Trải nghiệm một cảm giác tắc nghẽn trực tràng.
- Có cảm giác không đầy đủ sau khi đã đi tiêu.
Cần phải sử dụng thao tác bằng tay để đi tiêu, chẳng hạn như thao tác của ngón tay hoặc bụng dưới.
Mặc dù táo bón có thể bị khó chịu nhưng thường không nghiêm trọng. Hầu hết những người bị táo bón không tìm kiếm sự chăm sóc của bác sĩ. Tuy nhiên, táo bón kinh niên có thể dẫn đến biến chứng hoặc là triệu chứng của một rối loạn tiềm ẩn nghiêm trọng.
Đi khám bác sĩ nếu trải nghiệm khởi đầu táo bón không giải thích được hoặc sự thay đổi trong thói quen ruột, hoặc nếu các triệu chứng nghiêm trọng và kéo dài hơn ba tuần. Cũng yêu cầu chăm sóc y tế nếu gặp bất cứ dấu hiệu hay triệu chứng sau đây, mà có thể chỉ ra một vấn đề sức khỏe nghiêm trọng hơn:
Không đi tiêu xảy ra hơn ba ngày, mặc dù những thay đổi khắc phục trong chế độ ăn uống hoặc tập thể dục.
- Đau bụng dữ dội.
- Máu trong phân.
- Táo bón sau tiêu chảy.
- Đau trực tràng.
- Phân nhỏ giống như bút chì.
- Không giải thích được giảm cân.
Nguyên nhân bị táo bón
Thông thường, các sản phẩm chất thải của tiêu hóa (phân) qua đường ruột bằng cách co thắt cơ. Trong ruột già (đại tràng), hầu hết nước và muối trong hỗn hợp chất thải này được hấp thụ lại bởi vì nó cần thiết cho nhiều chức năng cơ thể.
Tuy nhiên, khi ruột hấp thụ nước quá nhiều, hoặc nếu cơn co thắt của ruột kết chậm, phân trở nên cứng và khô và đi qua ruột già quá chậm. Đây là nguyên nhân gốc rễ của táo bón.
Cũng có thể bị táo bón nếu các cơ sử dụng để đi tiêu không phối hợp đúng cách. Vấn đề này được gọi là rối loạn chức năng sàn chậu và nó làm cho căng thẳng với đi tiêu nhiều nhất, ngay cả những người phân mềm.
Một số yếu tố có thể gây ra suy giảm đường ruột, bao gồm:
- Không đủ lượng chất lỏng, hoặc mất nước.
- Không đủ chất xơ trong chế độ ăn.
- Không lưu ý thói quen đi cầu hoặc bỏ qua các yêu cầu để đi tiêu.
- Thiếu hoạt động thể chất (đặc biệt là ở người lớn tuổi).
- Hội chứng ruột kích thích.
- Thay đổi trong lối sống, kể cả khi mang thai, lão hóa và du lịch.
- Bệnh tật.
- Thường xuyên sử dụng hoặc lạm dụng thuốc nhuận tràng.
- Các bệnh cụ thể như đột quỵ, tiểu đường, bệnh tuyến giáp và bệnh Parkinson.
- Vấn đề với đại tràng và trực tràng, chẳng hạn như tắc nghẽn đường ruột hoặc có túi thừa.
- Một số thuốc, bao gồm các thuốc giảm đau, thuốc lợi tiểu và những thuốc sử dụng để điều trị bệnh Parkinson, huyết áp cao và trầm cảm.
- Rối loạn nội tiết, chẳng hạn như tuyến giáp kém hoạt động.
- Vết nứt hậu môn và trĩ có thể kích thích co thắt cơ thắt hậu môn.
- Mất muối qua nôn mửa hoặc tiêu chảy.
- Bị thương tủy sống, có thể ảnh hưởng đến dây thần kinh dẫn đến ruột.
Trong trường hợp hiếm hoi, táo bón có thể là tín hiệu vấn đề y tế nghiêm trọng hơn, chẳng hạn như ung thư đại trực tràng, rối loạn nội tiết, bệnh tự miễn. Ở trẻ em, táo bón có thể cho biết bệnh Hirschsprung, một tình trạng bẩm sinh do thiếu tế bào thần kinh trong ruột kết.
Trẻ em cũng có thể trở nên táo bón nếu sợ hoặc không muốn sử dụng nhà vệ sinh. Trẻ lớn hơn có thể bỏ qua hoặc quên đi tiêu.
Yếu tố nguy cơ
- Người lớn tuổi.
- Không di động.
- Ngủ hạn chế.
- Ăn chế độ ăn uống ít chất xơ.
- Không đủ nước.
- Dùng thuốc nhất định, bao gồm cả thuốc an thần, chất ma tuý hoặc một số thuốc giảm huyết áp.
- Trải qua hóa trị.
- Phụ nữ cũng thường xuyên bị ảnh hưởng bởi táo bón hơn là nam giới, và trẻ em nhiều hơn người lớn.
- Nếu đang mang thai, có thể có táo bón do thay đổi nội tiết tố. Sau đó trong thời kỳ mang thai, áp lực về đường ruột do tử cung mở rộng cũng có thể gây táo bón.
Các biến chứng
Mặc dù táo bón có thể cực kỳ khó chịu, nó thường không nghiêm trọng. Nếu nó vẫn còn và đặc biệt là nếu căng thẳng, có thể phát triển các biến chứng nhất định:
Trĩ hoặc vết nứt ở hậu môn, có thể là kết quả khi phân cứng kéo dài và các cơ cơ thắt.
Nén chặt phân xảy ra khi tích lũy khối lượng phân cứng mà không thể loại bỏ bởi nhu động ruột bình thường. Có thể cần phải có tác động loại bỏ.
Sa trực tràng xảy ra khi lượng nhỏ mô trực tràng đẩy ra ngoài qua hậu môn. Tình trạng này có thể dẫn đến chất nhờn tiết ra từ hậu môn.
Hội chứng Lazy ruột có thể xảy ra nếu sử dụng thuốc nhuận tràng thường xuyên, khiến ruột trở thành phụ thuộc vào chúng cho các chức năng. Sử dụng thuốc nhuận tràng cũng có thể dẫn đến các vấn đề khác, bao gồm cả hấp thụ các vitamin và chất dinh dưỡng khác kém và thiệt hại cho đường ruột.
Kiểm tra và chẩn đoán
Bác sĩ sẽ tìm hiểu lịch sử y tế, khám và yêu cầu về bất kỳ đơn thuốc hoặc thuốc mua không cần toa đang dùng. Bác sĩ cũng sẽ muốn loại trừ một số vấn đề trong việc chẩn đoán táo bón. Chúng bao gồm tắc nghẽn ruột non hoặc ruột kết, thu hẹp ruột già, tình trạng nội tiết như suy giáp hoặc xáo trộn chất điện gải, chẳng hạn như canxi quá nhiều trong máu (chứng tăng calci huyết).
Mở rộng thử nghiệm thường dành cho những người có triệu chứng nặng. Có thể trải qua các thủ tục chẩn đoán này:
- Thuốc xổ Bari. Trong thử nghiệm này, những lớp màng của ruột được phủ chất nhuộm màu tương phản (barium) để trực tràng, đại tràng và đôi khi là một phần của ruột non có thể thấy rõ trên X quang.
- Chiếu x quang. X quang được dùng nhằm đánh giá đầy đủ quá trình loại bỏ phân và co thắt cơ trực tràng.
- Soi đại tràng sigmoid. Trong thủ tục này, bác sĩ chèn ống vào ống hậu môn để kiểm tra trực tràng và phần dưới ruột già.
- Soi ruột già. Thủ tục này cho phép bác sĩ chẩn đoán kiểm tra toàn bộ đại tràng với một ống được trang bị camera.
- Đo áp lực hậu môn trực tràng. Trong thủ tục này, bác sĩ chèn một ống vào hậu môn và trực tràng, sau đó một quả bóng nhỏ thổi phồng ở đầu mút của ống. Thiết bị này sau đó kéo trở lại qua cơ thắt. Thủ tục này cho phép bác sĩ đánh giá sự phối hợp của các cơ sử dụng để đi tiêu.
- Nghiên cứu trực tràng bằng viên nội soi. Trong thủ tục này, nuốt một viên nang có chứa dấu mốc mà hiển thị trên X quang trong vòng vài ngày. Bác sĩ sẽ tìm những dấu hiệu của rối loạn chức năng đường ruột và cơ di chuyển thức ăn qua ruột kết.
Phương pháp điều trị và thuốc
Trong hầu hết trường hợp, thay đổi chế độ ăn uống và lối sống sẽ giúp giảm triệu chứng và quản lý táo bón. Hãy xem xét một hoặc nhiều điều sau đây:
- Chế độ ăn nhiều chất xơ. Chế độ ăn uống ít nhất 20 - 35 gam chất xơ mỗi ngày sẽ giúp phân mềm mại. Chất xơ thực phẩm bao gồm các loại đậu, ngũ cốc và hoa quả tươi và rau. Hạn chế các loại thực phẩm có ít hoặc không có chất xơ, như pho mát, thịt và thực phẩm chế biến.
- Thường xuyên tập thể dục. Hoạt động thể chất sẽ giúp kích thích hoạt động đường ruột.
- Đầy đủ lượng dịch. Uống thật nhiều nước và các chất lỏng khác sẽ giúp làm mềm phân.
- Hãy dành thời gian để đi tiêu. Dành đủ thời gian để cho phép yên tĩnh vào nhà vệ sinh. Và đừng bỏ qua các yêu cầu để đi tiêu.
- Thuốc nhuận tràng. Những loại thuốc không kê toa cần được xem xét như là một phương sách cuối cùng, vì có thể trở nên nghiện. Có một số loại khác của thuốc nhuận tràng:
- Chất kích thích. Gây co thắt nhịp nhàng trong ruột. Ví dụ bao gồm Correctol, Dulcolax và Senokot.
- Dầu mỡ bôi trơn cho phép phân di chuyển qua ruột già dễ dàng hơn. Ví dụ như dầu khoáng.
- Làm mềm phân, làm ẩm và giúp ngăn ngừa mất nước. Ví dụ bao gồm Colace và Surfak.
- Bổ sung chất xơ thường được coi là an toàn nhất của thuốc nhuận tràng. Ví dụ bao gồm FiberCon, Metamucil, Konsyl, Serutan và Citrucel. Phải được thực hiện với nhiều nước.
- Thẩm thấu chất lỏng giúp di chuyển qua ruột kết. Ví dụ bao gồm Cephulac, Sorbitol và Miralax.
- Thuốc nhuận tràng muối như một miếng bọt biển để lấy nước vào ruột cho dễ dàng hơn. Ví dụ như sữa magiê và MO.
- Kích hoạt Chloride. Các lubiprostone có sẵn của đơn thuốc và tăng chất dịch của phân.
- 5 - HT- 4 agonist. Hợp chất kích thích cơ thể làm tăng tiết chất dịch trong ruột và làm giảm thời gian qua trực tràng. Prucalopride là một trong số 5 - HT- 4 agonist.
- Nếu rối loạn tiềm ẩn gây ra táo bón, điều trị sẽ được nhằm vào nguyên nhân cụ thể. Nếu rối loạn chức năng sàn chậu là nguyên nhân của táo bón, bác sĩ có thể đề nghị phản hồi sinh học như là điều trị. Đào tạo lại kỹ thuật này có thể giúp phối hợp các cơ sử dụng để đi tiêu.
- Nếu đang mang thai và bị táo bón hãy thử ăn nhiều chất xơ thực phẩm, chẳng hạn như hoa quả, rau và ngũ cốc. Uống nhiều chất lỏng và tập thể dục nhiều như có thể. Bơi lội và đi bộ có thể là sự lựa chọn tốt.
- Nếu táo bón không đáp ứng với những thay đổi trong lối sống hoặc điều trị y tế, phẫu thuật cắt bỏ một phần ruột già có thể được khuyến khích. Trong thủ tục này, vấn đề phân khúc hay các phân đoạn của cơ thắt hậu môn hay trực tràng được loại bỏ.
Trên tất cả, công nhận rằng một chương trình điều trị thành công có thể mất thời gian và công sức.
Thuốc thay thế
Trong nhiều trường hợp, thay đổi đơn giản phong cách sống và chế độ ăn uống có thể giúp giảm các triệu chứng táo bón. Một số phương pháp thay thế cũng có thể cung cấp cứu trợ mặc dù chúng chưa được nghiên cứu rộng rãi.
Massage. Massage bằng cách thao tác, nén và kéo căng da, cơ bắp và khớp xương. Khi áp dụng vào vùng bụng, xoa bóp có thể giúp thư giãn các cơ có hỗ trợ bàng quang và ruột và giúp thúc đẩy hoạt động ruột.
Châm cứu. Có truyền thống Trung Quốc liên quan đến việc chèn và thao tác kim. Các liệu pháp có thể giúp kích thích đại tràng và giảm đau do táo bón, mặc dù hiệu quả của nó cho điều này chưa được chứng minh.
Biện pháp vi lượng đồng căn. Vi lượng đồng căn là một hệ thống toàn diện của thuốc không độc. Nhiều biện pháp vi lượng đồng căn, và thường bao gồm các thuốc nhuận tràng thực vật . Một bác sĩ có thể kê các vi lượng đồng căn bryonia thảo dược để chữa trị cho phân cứng. Nếu có thắc mắc, thảo luận với bác sĩ hoặc dược sĩ.
Phòng chống
Ăn một chế độ ăn nhiều chất xơ. Chọn thực phẩm rất nhiều chất xơ, bao gồm trái cây, rau, đậu và ngũ cốc nguyên hạt và bánh mì. Nhằm mục đích tiêu thụ 20 - 35 gam chất xơ/ngày. Thử nghiệm để xem liệu các loại trái cây hay rau có tác dụng nhuận tràng. Hãy nhớ để thêm chất xơ vào chế độ ăn dần dần để giúp giảm khí và đầy hơi.
Hạn chế thực phẩm chất xơ thấp. Thực phẩm có nhiều chất béo và đường như kem, pho mát và thực phẩm chế biến có thể gây ra hoặc làm nặng thêm táo bón.
Uống nhiều chất lỏng. Chính xác nước và các chất lỏng khác nên uống mỗi ngày thay đổi và phụ thuộc vào tuổi, giới tính, sức khỏe, mức độ hoạt động và các yếu tố khác. Hạn chế uống cà phê, có thể làm trầm trọng thêm các triệu chứng của táo bón bằng cách gây mất nước.
Tập thể dục thường xuyên. Tham gia vào tập thể dục thường xuyên, như đi bộ, đạp xe hay bơi lội để giúp kích thích chức năng đường ruột. Ít nhất 30 phút tập thể dục hầu hết các ngày trong tuần được khuyến khích.
Chú ý. Đừng bỏ qua các yêu cầu để đi tiêu.
Hãy cố gắng bổ sung chất xơ. Chẳng hạn như Metamucil và Citrucel có thể giúp giữ cho phân mềm và thường xuyên. Hãy đảm bảo uống nhiều nước hoặc chất lỏng khác mỗi ngày, hoặc uống bổ sung chất xơ có thể để tránh gây táo bón.
Hãy cẩn thận về thuốc nhuận tràng kích thích. Thói quen sử dụng tác nhân như Correctol và Dulcolax có thể làm cho ruột già phụ thuộc và có thể yêu cầu ngày càng tăng liều lượng cho đến khi ruột không còn hoạt động đúng. Để cứu trợ thường xuyên, thử thuốc nhuận tràng mặn như sữa magiê, việc này sẽ kéo nước vào ruột già để bôi trơn phân. Tránh cho trẻ em dùng thuốc nhuận tràng mà không có sự chấp thuận của bác sĩ.
Nguồn : http://dieutri.vn/tieuhoa/25-4-2011/S375/Tao-bon.htm
Thông tin liên hệ: Phòng Khám Đa Khoa Hồng Phong
Địa chỉ: 160 - 162 Lê Hồng Phong, Phường 3, Quận 5, TP.HCM
